210 9824002 | 6977 000 500 | Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.   |

Έλεγχος της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλης: Ευρωπαϊκή και Ελληνική πραγματικότητα ΝΕΟ

Έλεγχος της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλης:

Ευρωπαϊκή και Ελληνική πραγματικότητα

Οι ασθένειες των αλκοολομέτρων

Συντάκτες: 

Α. Κρόκος Χημικός-Τοξικολόγος, MSc, Υποψήφιος Διδάκτορας,

Ε. Τσακελίδου Χημικός-Τοξικολόγος,

Α. Ορφανίδης Χημικός-Τοξικολόγος, MSc, Υποψήφιος Διδάκτορας,

Ο. Μαστρογιάννη Δρ. Τοξικολόγος, Προϊσταμένη Τμήματος Τοξικολογίας ΙΥΘ,

Ε. Γκίκα Λέκτορας Τοξικολογίας ΑΠΘ,

Ν. Ράικος Αν. Καθηγητής, Διευθυντής Εργαστηρίου Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας ΑΠΘ

 Εισαγωγή

Η αιθυλική αλκοόλη κοινώς αλκοόλ ή αλκοόλη είναι η πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενη ουσία στις δυτικές αλλά και πολλές άλλες κοινωνίες καθώς επίσης και η δεύτερη μετά τον καπνό όσον αφορά στην οικονομική επιβάρυνση του συστήματος υγείας. Η ελεύθερη διάθεση αλκοολούχων ποτών έχει οδηγήσει σε κατάχρηση του αλκοόλ. Η θνησιμότητα των ατόμων που καταναλώνουν 6 ή περισσότερα αλκοολούχα ποτά ημερησίως είναι 50% υψηλότερη από εκείνη των ατόμων που δεν καταναλώνουν.  Η αλκοόλη επίσης σχετίζεται με βίαιες εγκληματικές πράξεις όπως αυτοκτονίες, δολοφονίες, βιασμοί ανηλίκων κλπ. καθώς επίσης και με τροχαία ατυχήματα. Οι αρνητικές επιπτώσεις της κατανάλωσης αιθυλικής αλκοόλης στην οδική ασφάλεια είναι αδιαμφισβήτητες. Η οδήγηση υπό την επήρεια αιθυλικής αλκοόλης είναι υπεύθυνη για το ένα τέταρτο περίπου των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο αριθμός των ατόμων που έχασαν την ζωή τους σε τροχαία ατυχήματα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το έτος 2015 ήταν 26.200. Όσον αφορά στην Ελλάδα, την ίδια χρονιά συνέβησαν 746 θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα και το ποσοστό αυτών που οφείλονταν σε μέθη ήταν 27,6%. 

Οποιοσδήποτε οδηγεί ή εμπλακεί σε τροχαίο ατύχημα έχοντας καταναλώσει αλκοόλ, τόσο ώστε η συγκέντρωση της αιθυλικής αλκοόλης στον εκπνεόμενο αέρα ή το αίμα του να υπερβαίνει νομικώς καθορισμένα όρια συγκεντρώσεων, είναι ένοχος αδικήματος με ποινικές και αστικές συνέπειες για τον ελεγχόμενο οδηγό. Το ύψος των διοικητικών προστίμων και των ποινικών κυρώσεων στον οδηγό που οδηγεί υπό την επίδραση αλκοόλης είναι συνάρτηση της ευρεθείσας συγκέντρωσης αλκοόλης στον εκπνεόμενο αέρα ή το αίμα του. Συνεπώς η ορθή και αξιόπιστη μέτρηση και επιβεβαίωση της παρουσίας αλκοόλης στα ανωτέρω βιολογικά δείγματα σύμφωνα με τον νόμο, τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την απονομή του δικαίου.

Το παρόν άρθρο  επικεντρώνεται στις διαδικασίες ελέγχου που εφαρμόζονται σε ευρωπαϊκές χώρες για την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλης, στα συμπεράσματα που προκύπτουν από την καθημερινή εφαρμογή αυτών καθώς επίσης στην ελληνική πραγματικότητα [1,2].

 Παρά την απλή χημική δομή της, η αιθανόλη έχει μία πολύπλοκη φαρμακολογία και φαρμακοκινητική και παρά το πλήθος των εργασιών που έχουν δημοσιευθεί, υπάρχουν πολλές άγνωστες πτυχές που αφορούν τις δράσεις της.

Πολλοί ερευνητές από το χώρο της δικαστικής Τοξικολογίας έχοντας  απλοποιήσει τη φαρμακοκινητική της αιθανόλης έχουν προσπαθήσει  από τις ευρεθείσες/προσδιοριζόμενες   συγκεντρώσεις της αλκοόλης στο αίμα να εκτιμήσουν  τα επίπεδα της νωρίτερα στο χρόνο ή να υπολογίσουν την ληφθείσα δόση της. Ωστόσο, η φαρμακοκινητική της αιθανόλης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες που επηρεάζουν την απορρόφηση και την απέκκριση της, που οι προσεγγίσεις αυτές είναι επισφαλείς.

Η αιθανόλη απορροφάται από το στόμαχο αλλά κυρίως από το λεπτό έντερο. Η μέγιστη συγκέντρωση αλκοόλης στο αίμα συμβαίνει 30 λεπτά περίπου από τη λήψη της, αλλά μπορεί να σημειωθεί έως και 2 ώρες από τη λήψη, σε περιπτώσεις κατανάλωσης μεγάλων δόσεων ή καθυστερημένης προώθησης του γαστρικού περιεχομένου προς το έντερο.

Η απορρόφηση της αιθανόλης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως η παρουσία τροφής στο στόμαχο, το είδος της τροφής, η κατανάλωση άλλων φαρμάκων, ατομικοί παράγοντες (κατάσταση γαστρικού και εντερικού βλεννογόνου, ανοχή λόγω χρόνιας κατανάλωσης κλπ.), παράγοντες ιδιοσυγκρασίας (φύλο, φυλή, έλλειψη ενζύμων κ.α.). Η κατανάλωση τροφής πριν ή κατά τη διάρκεια λήψης της αλκοόλης έχει αξιοσημείωτη επίδραση στην απορρόφηση και τη βιοδιαθεσιμότητα της. Η μέγιστη συγκέντρωση της στο αίμα μπορεί να μειωθεί ακόμα και στο μισό όταν η αλκοόλη λαμβάνεται μετά από γεύμα. Σύμφωνα με στοιχεία μελετών, όταν καταναλώθηκαν 660 ml μπύρας με περιεκτικότητα 3% w/v (~20 g αλκοόλη) με παρουσία τροφής στο στόμαχο η μέγιστη συγκέντρωση αλκοόλης στο αίμα προσδιορίστηκε στα 0,24 g/L (με διακύμανση 0,2 – 0,29 g/L), ενώ όταν λήφθηκε η ίδια ποσότητα αλκοόλης με στόμαχο κενό η αντίστοιχη συγκέντρωση ήταν 0,32 g/L (με διακύμανση 0,26 – 0,44 g/L).

Υπάρχει μια μικρή διαφορά στις συγκεντρώσεις μεταξύ αρτηριακού και φλεβικού αίματος κατά τη διάρκεια της φάσης της απορρόφησης (<0,10 g/L), αλλά όχι κατά τη διάρκεια της φάσης της απομάκρυνσης.   

Η  αιθανόλη απομακρύνεται κυρίως (>95%) με βιομετατροπή στο ήπαρ. Υφίσταται επιπλέον πιθανό μεταβολισμό στο στόμαχο σε πολύ μικρό ποσοστό (περίπου 0,2% της δόσης). Αποβάλλεται επίσης με την εκπνοή σε ποσοστό 0,7% της απορροφούμενης δόσης, με τα ούρα σε ποσοστό περίπου 0,3% και με τον ιδρώτα σε ποσοστό  0,1%. Ο χρόνος ανίχνευσης της αλκοόλης στα ούρα είναι σχεδόν ανάλογος της καταναλωθείσας ποσότητας.

Ο ρυθμός απομάκρυνσης της αλκοόλης από το αίμα συχνά θεωρείται ότι είναι 0,15 g/L  ανά ώρα, αν και διάφορες μελέτες κατέδειξαν ρυθμούς απομάκρυνσης που κυμάνθηκαν μεταξύ 0,09 και 0,36 g/L  ανά ώρα.  H απομάκρυνση της αιθανόλης εξαρτάται από τη δόση, με τις υψηλότερες δόσεις να εμφανίζουν ταχύτερο ρυθμό απομάκρυνσης.

Οι αλκοολικοί εμφανίζουν υψηλότερους ρυθμούς απομάκρυνσης της αλκοόλης σε σχέση με τα άτομα που κάνουν κοινωνική χρήση αιθανόλης. Ο μέσος ρυθμός  απομάκρυνσης της αλκοόλης για τους αλκοολικούς είναι 0,30 g/L  ανά ώρα. Για τους μη πότες (άτομα που καταναλώνουν λιγότερο από 170 g αιθανόλης το μήνα) ο μέσος ρυθμός  απομάκρυνσης της αλκοόλης είναι 0,12 g/L  ανά ώρα, ενώ για τα άτομα που κάνουν κοινωνική χρήση αιθανόλης (άτομα που καταναλώνουν περισσότερο από 170 g  αλλά λιγότερο από 840 g αιθανόλης το μήνα) είναι 0,15 g/L  ανά ώρα.

Η διάρκεια δράσης της αλκοόλης εξαρτάται κυρίως από την κάθαρση της αλκοόλης από το σώμα. Άτομα που καταναλώνουν μικρές έως μέτριες ποσότητες αλκοόλης είναι υπό την επήρεια της αλκοόλης για μικρότερο χρονικό διάστημα από εκείνους που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες, παρόλο που υπάρχουν διαφορές ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία,  στην ευαισθησία στην αλκοόλη και στους ρυθμούς απομάκρυνσης της από άτομο σε άτομο. Σύμφωνα με έναν εμπειρικό κανόνα ο άνθρωπος αποβάλλει 10 g αιθανόλης την ώρα. Άτομα που έχουν καταναλώσει 4 ποτήρια μπύρας 5% κ.ό. ή 4 ποτήρια κρασί 10% κ.ό. θα έχουν ανιχνεύσιμα επίπεδα αλκοόλης για περίπου 4 ώρες [3].

Φαρμακολογική δράση αιθανόλης

Η σημαντικότερη δράση της αιθανόλης είναι εκείνη στο Κ.Ν.Σ. Η βαρύτητα των συμπτωμάτων σχετίζεται άμεσα με τα επίπεδα της αλκοόλης στο αίμα. Η δράση στο Κ.Ν.Σ. εκδηλώνεται με ασυντόνιστες κινήσεις, διαταραχές στην ομιλία και την άρθρωση, επιβράδυνση των αντανακλαστικών, απώλεια των φυσιολογικών αναστολών, ευφορία, μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στις ικανότητες του ατόμου, δυσκολία επιτέλεσης λεπτών κινήσεων, αδυναμία σωστής βάδισης, αστάθεια στην ισορροπία, διαταραχές στην κρίση, την αντίληψη και την πρόσφατη μνήμη, διαταραχές στο συντονισμό των κινήσεων, απώλεια προσανατολισμού, κλπ. Δεν υπάρχει σαφής συγκέντρωση αλκοόλης στο αίμα πάνω από την οποία να ξεκινά η εκδήλωση της δράσης της αλκοόλης στο Κ.Ν.Σ., αλλά συνήθως έκδηλη δηλητηρίαση γίνεται κλινικά διακριτή σε συγκεντρώσεις αιθανόλης στο αίμα πάνω από 1 g/L. Οι αλκοολικοί αναπτύσσουν ανοχή στα φαρμακολογικά αποτελέσματα της αλκοόλης. Έτσι ενώ συγκέντρωση αλκοόλης 1 g/L στο αίμα ατόμου που κάνει κοινωνική χρήση αιθανόλης g/Lέχει συνήθως ως αποτέλεσμα την εμφανή εκδήλωση της επίδρασης της αλκοόλης, , σε αλκοολικούς απαιτούνται υψηλότερα επίπεδα αλκοόλης ώστε να γίνει έκδηλη η επίδραση. Βέβαια η μη εμφανής εκδήλωση της δράσης της αλκοόλης στους αλκοολικούς δε σημαίνει ότι οι σωματικές και πνευματικές τους λειτουργίες είναι ανεπηρέαστες. Η άρση των αναστολών, η αυξημένη αυτοπεποίθηση και η μειωμένη κρίση σε πολλά άτομα μπορεί να οδηγήσει σε επιθετική συμπεριφορά, ενώ σε άλλα άτομα σε εσωστρέφεια και κατάθλιψη.

Επίδραση στην οδηγική συμπεριφορά

Τα αρνητικά αποτελέσματα της δράσης της αλκοόλης εμφανίζονται ασφαλώς στην οδηγική συμπεριφορά των ατόμων που βρίσκονται υπό την επήρεια αλκοόλης. Η αλκοόλη μπορεί να μειώσει το οπτικό πεδίο του οδηγού και τους χρόνους αντίδρασης ακόμα και όταν τα επίπεδα στο αίμα είναι χαμηλότερα από 0,5 g/L. Επηρεάζεται έτσι η ικανότητα του οδηγού να διατηρήσει τη σωστή ταχύτητα και πορεία του αυτοκινήτου. Οι οδηγοί υπό την επίδραση αλκοόλης εστιάζουν περισσότερο στην οδήγηση και λιγότερο στο περιβάλλον λόγω της δυσκολίας να διατηρήσουν την σωστή ταχύτητα.

Η ικανότητα του οδηγού, υπό την επήρεια αιθανόλης να λαμβάνει τις σωστές αποφάσεις σε συγκεκριμένες καταστάσεις κυκλοφορίας επηρεάζεται αρνητικά. Παρατηρείται διάσπαση προσοχής και δυσκολία επεξεργασίας των πληροφοριών, ακόμα και σε χαμηλές συγκεντρώσεις αλκοόλης στο αίμα. Μελέτες σχετικά με την κίνηση των ματιών των οδηγών υπό την επίδραση οινοπνεύματος δείχνουν ότι τα άτομα αυτά είναι πιο πιθανόν να χρησιμοποιούν την κεντρική τους όραση και λιγότερο την περιφερειακή τους όραση. Κατά συνέπεια, ενδέχεται να παραβλέπουν πληροφορίες σχετικά με επερχόμενα γεγονότα, όπως απότομες στροφές και κυκλοφορία από το αντίθετο ρεύμα.

Το άτομο που είναι υπό την επήρεια αλκοόλης λόγω αποδυνάμωσης του αυτοελέγχου του δεν είναι ικανό να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με το αν δύναται να οδηγήσει ή όχι. Εκτός από τις αρνητικές επιπτώσεις του αλκοόλ στην απόδοση του οδηγού, οι χρήστες αλκοόλης επιδεικνύουν επίσης επικίνδυνη συμπεριφορά κατά την οδήγηση. Μεταξύ των τραυματιών και των θανόντων οδηγών η χρήση οινοπνεύματος συνδυάζεται συχνά με τη μη χρήση ζώνης ασφαλείας και την οδήγηση σε υψηλότερες ταχύτητες [3-6].

Μέτρηση της αλκοόλης στον εκπνεόμενο αέρα

Στοιχεία φαρμακολογίας της αιθανόλης ............

Διαβάστε επίσης :

BANNER ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ esd 1200x628 2 ΣΥΜΠΙΕΣΜΕΝΟ

Πατήστε την εικόνα

Τι είπαν κατά καιρούς για εμάς

 
Για να παρακολουθήστε την επίδειξη της Τράπεζας Νομικών Πληροφοριών ο Σόλων By Google 
Τροχαίου Ασφαλιστικού και Ενοχικού Δικαίου με παράθεση σε κάθε απόφαση των contra αποφάσεων
και σχολιασμό με παρατηρήσεις στο σύνολο της Νομολογίας πατήστε εδώ
 
Για εγγραφή στην Τ.Ν.Π. ο Σόλων πατήστε εδώ
 
Για άμεση επικοινωνία καλέστε το 210.9824002 ή το 6977.000500 Email:  info@esd.gr

 

...

legal bank

. ΔΩΡΕΑΝ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ_ΕΓΓΡΑΦΗ.png_04-01-2013-2

ΧΑΙΡΕΤΑΙ ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΑΣ NEWSLETTERS
>>πατήστε εδώ<<
 ΤΙ ΕΙΠΑΝ ΓΙΑ ΕΜΑΣ

 

ΚΑΛΑΘΙ ΑΓΟΡΩΝ

Το καλάθι σας είναι άδειο.