210 9824002 | 6977 000 500 | Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.   |

Ψυχική Οδύνη 454.867 ΕΥΡΏ (154.998.997 δρχ.) επιμεριζόμενη: 73.368 ΕΥΡΏ (25.000.000 δρχ). σε καθένα από τους δύο γονείς

Ψυχική Οδύνη 454.867 ΕΥΡΏ (154.998.997 δρχ.)
επιμεριζόμενη:
73.368 ΕΥΡΏ (25.000.000 δρχ). σε καθένα από τους δύο γονείς
(αντί των πρωτοδίκως επιδικασθέντων 58.694 Ευρώ, - ΥΨΩΤΙΚΗ ΤΑΣΗ)
44.020 ΕΥΡΏ (15.000.000 δρχ) σε καθένα από τα επτά αδέλφια
(αντί των πρωτοδίκως επιδικασθέντων 29.397 ΕΥΡΏ - ΥΨΩΤΙΚΗ ΤΑΣΗ)
Κληρονομιά Ψυχικής Οδύνης - Προϋποθέσεις
Επιδίκαση Ψυχικής Οδύνης στους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του αρχικώς ενάγοντος δικαιούχου πατρός που απεβίωσε, μετά την άσκηση της αγωγής κατ άρθρο. ΑΚ 933 που ορίζει ότι η αξίωση για ψυχική οδύνη δεν εκχωρείται, ούτε κληρονομείται, ΕΚΤΟΣ αν αναγνωρίσθηκε με σύμβαση ή επιδόθηκε γι αυτήν αγωγή.
Επίδραση του συντρέχοντος πταίσματος
(έλλειψη κράνους μοτοσυκλετιστού)
στην επιδίκαση Χρηματικής Ικανοποίησης
για Ψυχική Οδύνης ή Ηθική Βλάβη (1)
Παρά την αυτοτέλεια της για ψυχική οδύνη αξιώσεως των εναγόντων, το συντρέχον πταίσμα του αμέσως ζημιωθέντος (έλλειψη κράνους) λαμβάνεται υπόψη ως προσδιοριστικό στοιχείο καθορισμού του ύψους της οφειλόμενης χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης και όχι ως ποσοστό μείωσης της άλλως οφειλόμενης χρηματικής ικανοποιήσεως.

Παρουσίαση Σχετικής Πρόσφατης Νομολογίας
Κατωτέρω δημοσιεύουμε σχετική πρόσφατη Νομολογία, που μεταξύ των άλλων προσεγγίζει το ΜΕΙΖΟΝ ζήτημα της πολλαπλώς βαλλόμενης (ως μη έδει) χρηματικής ικανοποίησης λόγω Ψυχικής Οδύνης ή Ηθικής Βλάβης.
Ψυχική Οδύνη 454.867 ΕΥΡΏ (154.998.997 δρχ.)
επιμεριζόμενη:
73.368 ΕΥΡΏ (25.000.000 δρχ). σε καθένα από τους δύο γονείς
(αντί των πρωτοδίκως επιδικασθέντων 58.694 Ευρώ, - ΥΨΩΤΙΚΗ ΤΑΣΗ)
44.020 ΕΥΡΏ (15.000.000 δρχ) σε καθένα από τα επτά αδέλφια
(αντί των πρωτοδίκως επιδικασθέντων 29.397 ΕΥΡΏ - ΥΨΩΤΙΚΗ ΤΑΣΗ)
Κληρονομιά Ψυχικής Οδύνης - Προϋποθέσεις
Επιδίκαση Ψυχικής Οδύνης στους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του αρχικώς ενάγοντος δικαιούχου πατρός που απεβίωσε, μετά την άσκηση της αγωγής κατ άρθρο. ΑΚ 933 που ορίζει ότι η αξίωση για ψυχική οδύνη δεν εκχωρείται, ούτε κληρονομείται, ΕΚΤΟΣ αν αναγνωρίσθηκε με σύμβαση ή επιδόθηκε γι αυτήν αγωγή.
Επίδραση του συντρέχοντος πταίσματος
(έλλειψη κράνους μοτοσυκλετιστού)
στην επιδίκαση Χρηματικής Ικανοποίησης
για Ψυχική Οδύνης ή Ηθική Βλάβη (1)
Παρά την αυτοτέλεια της για ψυχική οδύνη αξιώσεως των εναγόντων, το συντρέχον πταίσμα του αμέσως ζημιωθέντος (έλλειψη κράνους) λαμβάνεται υπόψη ως προσδιοριστικό στοιχείο καθορισμού του ύψους της οφειλόμενης χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης και όχι ως ποσοστό μείωσης της άλλως οφειλόμενης χρηματικής ικανοποιήσεως.

Ελλειψη Κράνους (ΚΟΚ 101 παρ.2)
Η παράλειψη χρήσης προστατευτικού κράνους λαμβάνεται υπόψη εφόσον σχετίζεται και τελεί σε αιτιώδη συνάφεια προς τις επελθούσες σωματικές κακώσεις.
Στην προκειμένη περίπτωση ο παθών έπαθε κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και κάταγμα του θόλου του κρανίου, συνεπώς ο τραυματισμός του τελεί σε αιτιώδη συνάφεια προς τις κακώσεις αυτές. Η ανωτέρω παράλειψη, κατά την κρίση του δικαστηρίου, καθιστά συν υπαίτιο τον παθόντα σε ποσοστό 15%,
Απόφ.Εφ.Αθηνών 2329/20.4.2004 Εισηγητής: Ελευθέριος Νικολόπουλος
Παρατηρήσεις
1) Ως κριτήρια μεταξύ των άλλων για τον καθορισμό του ύψους της Ψυχικής Οδύνης ή Ηθι¬
κής Βλάβης, λαμβάνονται υπόψη:
α) το είδος της προσβολής
β) η έκταση της βλάβης
γ) οι συνθήκες τελέσεως της αδικοπραξίας
δ) η βαρύτητα του πταίσματος
ε) η περιουσιακή και κοινωνική κατάσταση του εναγομένου (που δεν λαμβάνεται υπόψη, όταν ενάγεται η ασφαλιστική εταιρία, της οποίας η ευθύνη είναι εγγυητική)
στ) το τυχόν συντρέχον πταίσμα του παθόντος
ζ) η τυχόν επιβληθείσα ποινή στον υπεύθυνο της αδικοπραξίας
η) οι λοιπές προσωπικές σχέσεις των μερών (ηλικία, φύλο, ευαισθησία)
θ) η συμπεριφορά του υπευθύνου μετά την αδικοπραξία (η τυχόν κωλυσιεργία στον διακανονισμό της ζημίας εκ μέρους της ασφαλιστικής εταιρίας του υπόχρεου προς αποζημίωση) Γεωργιάδης-Σταθόπουλος Αστικός Κώδιξ - Ειδικό Ενοχικό άρθρ. 932 σελ. 819
2) Εν σχέσει με ΕΡΓΑ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΔΩΝ βλέπε σχετικώς Ερμηνεία ΚΟΚ (Ον.Ονουφριάδη) υπ
αρθρ. 11 σελ. 132 επ. και Εφ.ΑΘ. 2536/89 (Ι.Κασσωτάκης ΕΣΥΓΚΔ 1991/492, ΑΠ 1797/87
(Α.Πολυλός) ΕΣγυκΔ 1988 σ.467 με αυτόθι νομολογία.
Κείμενο Απόφ. Εφ.Αθ.2329/2004
Ι. Κατά της υπ' αριθμ. 5.577/2002 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που εμπρόθεσμα ασκήθηκαν α) η υπ' αριθμ. εκθέσεως καταθέσεως 8.819/18-10-2002 έφεση της εναγούσης Μ.Σ. και λοιπών εναγόντων β) η υπ' αριθμ. εκθέσεως καταθέσεως 2.231//12-3-2003 έφεση της εναγομένης εταιρείας με την επωνυμία Α. Μ. Α.Ε. και γ) η υπ' αριθμ. εκθέσεως καταθέσεως 2.264/12-3-2003 έφεση του εναγομένου Α.Π. Επομένως πρέπει οι αντίθετες εφέσεις να γίνουν τυπικά δεκτές, να συνεκδικασθούν (άρθρα 246, 524 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.) και να εξεταστούν κατά το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων τους. Σημειώνεται ότι, μετά τη συζήτηση της αγωγής (15-11-2001) και πριν την έκδοση της εκκαλούμενης αποφάσεως, απεβίωσε την 28-4-2002 ο εκ των αρχικώς εναγόντων Ν.Σ. (βλ. το υπ' αριθμ. πρωτ. 49.698/24-10-2003 πιστ/κό του Γραμματέα του Πρωτοδικείου Αθηνών) και επομένως τη δίκη, στη δικονομική θέση εκείνου, συνεχίζουν οι εκκαλούντες - ενάγοντες, ως μόνοι εγγύτεροι συγγενείς και εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του. Καθόσον αφορά την έφεση της εκκαλούσης εταιρείας Α. Μ. Α.Ε., η οποία δεν προκύπτει ότι γνώριζε τον θάνατο του διαδίκου στην πρωτόδικη Ν.Σ., η έφεση αυτής παραδεκτώς μεν απευθύνεται και κατά του ανωτέρω, η δίκη όμως θα συνεχισθεί μεταξύ αυτής και των λοιπών εφεσίβλητων - εναγόντων ως καθολικώς διαδόχων του αποβιώσαντος.
. Με την άνω προσβαλλόμενη απόφαση συν εκδικάσθηκαν. 1.- η υπ' αριθμ. εκθέσεως καταθέσεως 5.945/29-6-2000 αγωγή των εκκαλούντων -
εναγόντων και του δικαιοπαρόχου τους Ν.Σ.
2.- η υπ' αριθμ. εκθέσεως καταθέσεως 7.041/31-7-2000 προσεπίκληση σε αναγκα¬
στική παρέμβαση και παρεμπίπτουσα αγωγή αποζημιώσεως των εναγομένων α)
Α.Π. β) Λ.Ι. γ) Α.Τ. και δ) της Κοινοπραξίας Ο. Μ. κατά των ασφαλιστικών εται¬
ρειών α) β) και γ) και
3.- η υπ' αριθμ. εκθέσεως καταθέσεως 7.414/8-9-2000 πρόσθετη παρέμβαση των άνω ασφαλιστικών εταιρειών, υπέρ των άνω προσεπικαλούντων και υπέρ της εναγομένης αλλά μη προσεπικαλούσης εταιρείας Α. Μ. Α.Ε. Ι. - Στην αγωγή, κατά τα ειδικότερα και ορισμένως εις αυτήν εκτεθιθέμενα, οι ενάγοντες επικαλούνται τα επόμενα ουσιώδη. Την 8η Οκτωβρίου 1995, ο Σ.Σ., οδηγών την αναφερόμενη μοτοσικλέτα και κινούμενος στη Λεωφόρο Μεσογείων, στο ύψος του Χολαργού, όπου η εναγόμενη Κοινοπραξία ΟΛΥΜΠΙΑΚΟ ΜΕΤΡΟ εκτελούσε έργα για τη διάνοιξη της σήραγγας του υπογείου σιδηροδρόμου στην περιοχή του Πενταγώνου, προσέκρουσε σε τεχνητή στένωση του οδοστρώματος με αποτέλεσμα να ανατραπεί η μοτοσικλέτα και να τραυματισθεί βαρύτατα ο οδηγός, ο οποίος κατέληξε από τα τραύματα του την 20- 2-1996. Με τον ισχυρισμό ότι το επελθόν αποτέλεσμα οφείλεται σε συγκλίνουσα αμέλεια (προσδιορίζεται) των τριών πρώτων εναγομένων φυσικών προσώπων, τους δύο πρώτους από τους οποίους ως επιβλέποντες και τον τρίτο ως επιστάτη είχε προστήσει η κοινοπραξία Μ. Α. Κ., η δε εναγόμενη εταιρεία με την επωνυμία Α. Μ. Α.Ε., ως κυρία του έργου, είχε διατηρήσει την εποπτεία και εν γένει επίβλεψη εκτελέσεως του έργου, ζήτησαν, κατά μερικό περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος να αναγνωρισθεί ότι οι εναγόμενοι, εις ολόκληρον ο καθένας, υπέχουν υποχρέωση να καταβάλλουν ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, σε καθένα από τους δύο πρώτους ενάγοντες (γονείς) το ποσό των 40.000.000 δραχμών, σε καθένα δε από τους λοιπούς επτά ενάγοντες (αδελφούς) το ποσό των 20.000.000 δραχμών, το μισό δε της άνω απαιτήσεως των επιδικασθεί καταψηφιστικώς, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.
IV.- Οι τρεις πρώτοι εναγόμενοι και η Κοινοπραξία Ο. Μ. επικαλούμενοι ότι με την από 28-7-1992 ασφαλιστική σύμβαση είχαν συν ασφαλίσει την έναντι τρίτων αστική τους ευθύνης από την εκτέλεση του έργου μέχρι του ποσού των 11.130.000 δραχμών στις αναφερόμενες ασφαλιστικές εταιρείες, προσεπικάλεσαν αυτές να παρέμβουν στην μεταξύ αυτών και των εναγόντων εκκρεμή δίκη προς υποστήριξη τους, σε περίπτωση δε παραδοχής της αγωγής, ζήτησαν να υποχρεωθούν να καταβάλλουν σ' αυτούς, μέχρι του άνω ποσού και κατά το λόγο της από τη συνασφάλιση ευθύνης τους, κάθε ποσό που αυτοί θα υποχρεωθούν να καταβάλλουν στους ενάγοντες.
V.- Οι προσεπικληθείσες ασφαλιστικές εταιρείες με το από 6-9-2000 δικόγραφο, άσκησαν πρόσθετη παρέμβαση υπέρ των εναγομένων που τις προσεπικάλεσαν αλλά και υπέρ της εναγομένης εταιρείας Α. Μ. Α.Ε. Δέχθηκαν ότι έχουν συν ασφαλίσει κατά τα αναφερόμενα για κάθε μία ποσοστά, όχι μόνον τους προσεπικαλέσαντες ενάγοντες αλλά και την εναγομένη εταιρεία Α. Μ. Α.Ε. και ζήτησαν την απόρριψη της αγωγής των κυρίως εναγόντων.
VI.- Το πρωτόδικο δικαστήριο δέχθηκε α) ότι για το θανατηφόρο τροχαίο συμβάν υπαίτιος και υπόχρεος εις καταβολή χρηματικής ικανοποίησης για ψυχική οδύνη, είναι ο πρώτος εναγόμενος πολιτικός μηχανικός, ο οποίος είχε την επίβλεψη των εκτελουμένων κυκλοφοριακών ρυθμίσεων και η εναγόμενη εταιρεία Α. Μ. Α.Ε. η οποία τον είχε προστήσει (υποπρόστηση) και β) ότι συν υπαίτιος για τον θανατηφόρο τραυματισμό του, κατά ποσοστό 20% είναι και ο οδηγός της μοτοσυκλέττας ο οποίος κατά τη στιγμή του συμβάντος δεν φορούσε προστατευτικό κράνος. Με τις παραδοχές αυτές απέρριψε την αγωγή ως προς τους εναγόμενους Λ.Ι., Α.Τ. και την κοινοπραξία Ο. Μ., τον δέχθηκε εν μέρει ως προς τους λοιπούς εναγομένους, προσδιόρισε την χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης στο ποσό των 20.000.000 δραχμών για καθένα από τους ενάγοντες αδελφούς, και υποχρέωσε εις ολόκληρο τους εναγομένους αυτούς να καταβάλλουν τα άνω ποσά, που εμπίπτουν στα όρια του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής, νομιμοτόκως από την επίδοση αυτής. Περαιτέρω, απέρριψε την προσεπίκληση και παρεμπίπτουσα αγωγή αποζημιώσεως των εναγομένων Λ.Ι., Α.Τ. και της κοινοπραξίας Ο.Μ. και την δέχθηκε ως προς τον εναγόμενο προσεπικαλούντα Α.Π. Με τις κρινόμενες εφέσεις οι εκκαλούντες πλήττουν την προσβαλλόμενη απόφαση για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου και κακή εκτίμηση των αποδείξεων. Ζητούν την εξαφάνιση της και νέα έρευνα της υποθέσεως, ώστε κατά μεν του εκκαλούντες - ενάγοντες να γίνει πλήρως δεκτή η αγωγή, κατά δε τους εκκαλούντες - εναγομένους να απορριφθεί.
Από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων που περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλούμενη απόφαση πρακτικά και τα έγγραφα που επικαλούνται και νόμιμα προσκομίζουν οι διάδικοι, στα οποία περιλαμβάνονται οι ληφθείσες κατά την ποινική διαδικασία μαρτυρικές καταθέσεις, η ιατροδικαστική έκθεση και η έκθεση αυτοψίας, αποδεικνύονται τα ακόλουθα.
Κατά την εκτέλεση των εργασιών διάνοιξης σήραγγας του υπόγειου ηλεκτρικού σιδηροδρόμου και του σταθμού (Εθνικής Αμυνας) στην περιοχή του Χολαργού Αττικής (Σήραγγα Πενταγώνου - τέλος γραμμής 3 και φρεάτιο εξαερισμού Ρήγα Φεραίου και εκτροπή Ιλισσού), και την ανάπτυξη του εργοταξίου κατά μήκος της κεντρικής νησίδας της Λεωφόρου Μεσογείων και σε τμήμα οδοστρώματος αυτής στο ρεύμα ανόδου προς την Αγία Παρασκευή, κατέστη αναγκαίο να λάβουν χώρα κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Ειδικότερα εκτράπηκε το ρεύμα ανόδου με τη δημιουργία, προς τα δεξιά και επί μήκους 240 περίπου μέτρων, παράκαμψης της άνω λεωφόρου. Στο τέλος της παράκαμψης κατασκευάσθηκε σταθερό καμπύλο τμήμα από μπετόν (κράσπεδο), πλάτους 2,90 μέτρων, για την αποφυγή εισόδου των αυτοκινήτων, κατά την κίνηση αυτών, στον συνεχιζόμενο παράδρομο με τη δημιουργία της καμπυλότητας αυτής μειώθηκε στο σημείο εκείνο το πλάτος του οδοστρώματος στα οκτώ (8) μέτρα και για τις τρεις λωρίδες κυκλοφορίας. Την 8η Οκτωβρίου 1995 και περί ώρα 04:00, ο ηλικίας 24 ετών Σ.Σ., υιός του αρχικώς πρώτου ενάγοντος και της δεύτερης και αδελφός των λοιπών εναγόντων, οδηγών της υπ'αριθμ, κυκλοφορίας μοτο-
συκλέττας εκινείτο στη Λεωφόρο Μεσογείων με κατεύθυνση προς την Αγ. Παρασκευή. Σε δεδομένη χρονική στιγμή και ενώ οδηγούσε στη δεξιά λωρίδα του άνω ρεύματος πορείας και είχε φθάσει στο ύψος του οικοδομικού αριθμού 190 της Λεωφόρου Μεσογείων, στο Χολαργό, προσέκρουσε στο άνω κράσπεδο που είχε δημιουργηθεί για την παράκαμψη της άνω λεωφόρου με αποτέλεσμα η μοτοσικλέτα να ανατραπεί, να συρθεί σε απόσταση 23 περίπου μέτρων και ο ίδιος να τραυματισθεί βαρύτατα. Υπέστη διαχωριστικό κάταγμα σπονδυλικής στήλης, κρανιοεγκεφαλική κάκωση, εγκεφαλικό οίδημα - θλάση δεξιού κροταφοβρεγματικού και κάταγμα θόλου του κρανίου (βλ. σχετικώς την από 21 -2-1996 έκθεση του ιατροδικαστή Χ. Β) και εκ των άνω τραυμάτων απεβίωσε την 20-2-1996. Το επελθόν αποτέλεσμα οφείλεται σε υπαιτιότητα (αμέλεια) του πρώτου εναγομένου Α.Π. Ειδικότερα, ο τελευταίος, πολιτικός μηχανικός τυγχάνων, εργαζόμενος δε στην κοινοπραξία "Μ.Α.", η οποία είχε αναλάβει την υλοποίηση των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων στην άνω περιοχή, ως υπεύθυνος επιβλέπων μηχανικός για την υλοποίηση των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων που έπρεπε να γίνουν για την ανάπτυξη του εργοταξίου και την κατασκευή του έργου, κατά την εκτέλεση των ανωτέρω εργασιών, αν και εις το ύψος του οικοδομικού αριθμού 190 της Λεωφ. Μεσογείων υπήρχε, λόγω των έργων, η άνω στένωση του οδοστρώματος της Λεωφ. Μεσογείων που μείωνε το πλάτος της λεωφόρου αυτής, αφενός μεν δεν τοποθέτησε στις κατάλληλες θέσεις α) την προβλεπομένη από τον ΚΟΚ πινακίδα αναγγελίας κινδύνου Κ-6δ, η οποία θα προειδοποιούσε τους χρησι-
μοποιούντες την ανωτέρω Λεωφόρο, ότι εις το σημείο εκείνο υπήρχε επικίνδυνη στένωση του οδοστρώματος εις την δεξιά πλευρά, ούτως ώστε να λάβουν εγκαίρως τα κατάλληλα μέτρα δια να αποφύγουν τον υφιστάμενο κίνδυνο και β) τις πληροφοριακές - ρυθμιστικές πινακίδες του ΚΟΚ Ρ-52α και Π-78, οι οποίες θα ρύθμιζαν την κυκλοφορία εις το σημείο εκείνο και θα υποχρέωναν τους χρησιμοποιούντες την λεωφόρο να διέλθουν υποχρεωτικώς, λόγω του υπάρχοντος εμποδίου (κρασπέδου) από αριστερά, αφετέρου δε, δεν επεσήμανε το σημείο εκείνο του οδοστρώματος δια της τοποθετήσεως συνεχών ή διακοπτόμενων εμποδίων, τα οποία θα είχαν εναλ¬λασσόμενες λωρίδες ερυθρού ή λευκού χρώματος, ούτε τοποθέτησε φώτα και ανακλαστικά στοιχεία, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 9 του ΚΟΚ, ούτως ώστε να είναι ορατός ο κίνδυνος, λόγω του κρασπέδου, από τους χρησιμοποιούντες την ως άνω οδό. Την ανυπαρξία των πινακίδων αυτών βεβαιώνουν στις από 8-5-1999 προανακριτικές του καταθέσεις και οι αστυνομικοί Δ.Κ και Ι.Φ. Επακόλουθο των ανωτέρω ήταν ο οδηγός της άνω μοτοσικλέτας να προσκρούσει επί του υπάρχοντος κρασπέδου - εμποδίου, αφού λόγω της νυκτός και των ανωτέρω παραλείψεων του πρώτου εναγομένου δεν μπόρεσε να αντιληφθεί εγκαίρως το υπάρχον εμπόδιο και να το αποφύγει, να εκτραπεί της πορείας του, να ανατραπεί και να υποστεί την άνω σωματική βλάβη εκ της οποίας και κατέληξε. Ετσι, καθίσταται σαφές ότι ο εναγόμενος αυτός δεν κατέβαλε την επιβαλλόμενη, κατά κρίση αντικειμενική, προσοχή, την οποία ο μέτριος συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει να καταβάλει, βάσει των νόμων, των συνηθειών που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή πείρα και λογική. Είχε δε αυτός την δυνατότητα, βάσει των προσωπικών του περιστάσεων, γνώσεων και ικανοτήτων, ως επιστήμων πολιτικός μηχανικός και σε συνδυασμό με την ανατεθείσα σ'αυτόν συγκεκριμένη υπηρεσία του επιβλέποντος μηχανικού για τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στην υπόψη περιοχή, να προβλέψει ότι η μη τοποθέτηση των προαναφερομένων πινακίδων εις το ανωτέρω σημείο και η μη σήμανση του δια των προβλεπομένων υπό του άρθρου 9 παρ. 2 ΚΟΚ μέσων εγκυμονούσε κίνδυνο δια την ζωή και την σωματική ακεραιότητα των οδηγών μηχανοκινήτων οχημάτων και των συνεπιβαινόντων σε αυτά (βλ. σχετικώς και την επί της ποινικής υποθέσεως εκδοθείσα Α.Π 1.051/2003).
Ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις κατά την εκτέλεση του έργου της συνέτασσε μελετητικό γραφείο, τις ενέκρινε η εταιρία Α.Μ. Α.Ε η οποία τις υπέβαλε στη συνέχεια στην αρμόδια υπηρεσία Διεύθυνσης Μελετών Εργων Οδοποιίας (ΔΜΕΟ) του ΥΠΕΧΩΔΕ προς τελική έγκριση, κατά δε την υλοποιηθείσα κυκλοφοριακή μελέτη στην συγκεκριμένη περιοχή, δεν προβλεπόταν η τοποθέτηση πινακίδων, εμποδίων, φανών ή ανακλαστικών στο σημείο στο οποίο συνέβη το ατύχημα. Ο ισχυρισμός αυτός και αληθής υποτιθέμενος, δεν καθιστά αυτόν ανεύθυνο για το επελθόν αποτέλεσμα. Και με την εκδοχή ότι η μελέτη των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων, αναφορικά με την πρόβλεψη της σημάνσεως των εκτελούμενων έργων, ήταν ελλιπής ή έστω και ανύπαρκτη, το γεγονός αυτό δεν αναιρεί την υποχρέωση αυτού, ως επιβλέποντος μηχανικού στο έργο, να επισημάνει τα εκ της εκτροπής του οδοστρώματος και της δημιουργηθείσης παρακάμψεως επικίνδυνα σημεία για τους χρησιμοποιούντες την οδό και να καταστήσει, εν τοις πράγμασι, με την τοποθέτηση των άνω πινακίδων, φανών και λοιπών εμποδίων, ασφαλή τη διέλευση των οδηγών, ιδιαίτερα κατά τις νυκτερινές ώρες. Περαιτέρω, εις ολόκληρον υπό¬χρεος έναντι των εναγόντων είναι και η εναγόμενη εταιρεία Α.Μ. Α.Ε. Ειδικότερα, με τα άρθρα 1 και 2 του Ν. 1955/1991 ιδρύθηκε ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου η με την επωνυμία Α. Μ. ανώνυμη εταιρεία κει εγκρίθηκε το καταστατικό της με σκοπό τη μελέτη, κατασκευή, οργάνωση, διοίκηση, λειτουργία, εκμετάλλευση του δικτύου υπογείου σιδηροδρόμου του νομού Αττικής, την σύναψη συμβάσεων για την εξεύρεση οικονομικών πόρων και την εποπτεία και συντονισμό των εργασιών.
Περαιτέρω, με το άρθρο 2 του άνω νόμου, κυρώθηκε η μεταξύ του Υπουργού του ΥΠΕΧΩΔΕ, ως εκπροσωπούντος το Ελληνικό Δημόσιο και της Κοινοπραξίας εταιρειών με την επωνυμία Ο.Μ. εργολαβική σύμβαση, με το άρθρο 1 της οποίας ανατέθηκε στην τελευταία, ως ανάδοχο, το έργο της μελέτης κατασκευής και λειτουργίας υπογείου σιδηροδρόμου, ως τούτο ειδικότερα προσδιορίζεται στο άνω άρθρο 1 της συμβάσεως. Κατά το άρθρο 14 της εργολαβικής συμβάσεως, στο ελληνικό δημόσιο, ως κύριος του έργου και εργοδότης επιφυλάχθηκε το δικαίωμα παροχής οδηγιών αναφορικά με το έργο. Με το άρθρο 4 του άνω Ν. 1955/1991 και των κατ' εξουσιοδότηση αυτού εκδοθεισών αποφάσεων 691/ΕΕ/2001.10.10.1991 και αριθμ. Δ16/01077071730.1.1992 του Υπουργού του ΥΠΕΧΩΔΕ παραχωρήθηκαν και μεταβιβάστηκαν στην εταιρεία Α.Μ. Α.Ε όλα τα πάσης φύσεως δικαιώματα του ελληνικού δημοσίου, ως εργοδότη και κυρίου του έργου, εκ της εργολαβικής συμβάσεως με την κοινοπραξία ΟΛΥΜΠΙΑΚΟ ΜΕΤΡΟ, επομένως σ'αυτήν μεταβιβάσθηκε, κατ' εφαρμογή των άνω διατάξεων και το δικαίωμα εποπτείας του έργου που είχε το ελληνι¬κό δημόσιο επί της αναδόχου κοινοπραξίας και με το άρθρο 6 του ίδιου νόμου ορίσθηκε ότι η εταιρεία Α.Μ. Α.Ε κατέστη κύριος και φορέας εκτελέσεως του έργου. Ακολούθως, και κατά το παράρτημα 7 του με τον άνω νόμο κυρωθέντος εργολαβικού συμφωνητικού, μεταξύ ορισμένων εκ των 25 εταιρειών που απαρτίζουν την ανάδοχο κοινοπραξία, με το από 9-7-1992 ιδιωτικό συμφωνητικό συστήθηκε η υπό την επωνυμία "Μ.Α.Κ." κοινοπραξία, με σκοπό την εκτέλεση εργασιών ειδικότητας πολιτικού μηχανικού, στις εργασίες δε αυτές περιλαμβάνονταν και οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στην άνω περιοχή του συμβάντος. Στην τελευταία κοινοπραξία, με την από 12-11-1992 σύμβαση εργασίας είχε προσληφθεί ως επιβλέπων μηχανικός ο πρώτος εναγόμενος. Η εναγομένη εταιρεία Α.Μ. Α.Ε που είχε και εν τοις πράγμασι τη γενική εποπτεία και την επίβλεψη των εκτελούμενων έργων ενέχεται κατά το άρθρο 922 Α.Κ για το πταίσμα του υπαίτιου πρώτου εναγομένου πολιτικού μηχανικού. Ο τελευταίος θεωρείται και είναι κατά την έννοια της άνω διατάξεως υποπροστηθείς αυτής. Είχε προσληφθεί με την από 12-11-1992 σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου από την κοινοπραξία Μ.Α.Κ., αμειβόμενος δε με μηνιαίο μισθό, είχε ενταχθεί στην επαγγελματική και επιχειρηματική δραστηριότητα της κοινοπραξίας και κατά την παροχή της εργασίας του τελούσε υπό την εξάρτηση της τελευταίας εκδηλούμενη με την παροχή δεσμευτικών εντολών αναφορικά με τον τόπο, τον χρόνο και το περιεχόμενο της παροχής των υπηρεσιών του. Συνεπώς, θεωρείται προστηθείς της τελευταίας κοινοπραξίας και κατά νομική ακολουθία και της εναγομένης εταιρείας Α.Μ. Α.Ε, η οποία, κατά τα προεκτεθέντα είχε την γενική εποπτεία και επίβλεψη του συνόλου των εκτελούμενων εργασιών και δη όχι μόνον εκείνων της κοινοπραξίας Ο. Μ. αλλά και της άνω κοινοπραξίας που εκτελούσε το συγκεκριμένο έργο και είχε προσλάβει τον υπαίτιο πρώτο εναγόμενο.
Από τα ίδια αποδεικτικά στοιχεία δεν αποδεικνύεται ότι ευθύνονται για το ατύχημα ο δεύτερος εναγόμενος Λ.Ι. και ο τρίτος Α.Τ. Ο πρώτος είχε προσληφθεί μεν από την κοινοπραξία ως επιβλέπων μηχανικός στο υπόψη έργο, δεν ήταν όμως λειτουργικά αρμόδιος για την υλοποίηση των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων και ιδιαίτερα για την εφαρμογή της σήμανσης στην γενόμενη παράκαμψη της λεωφόρου Μεσογείων. Ο τρίτος είχε προσληφθεί απλώς ως επιστάτης των εργαζομένων στο έργο εργατών και τεχνιτών και δεν είχε οποιαδήποτε δυνατότητα παρεμβάσεως. Τέλος και η ανάδοχος του έργου κοινοπραξία Ο. Μ. δεν ευθύνεται κατά τις διατάξεις των άρθρων 922 επ. Α.Κ για το πταίσμα του υπαιτίου πρώτου εναγομένου ούτε αμέσως διότι δεν είχε προσλάβει αυτόν, αλλά ούτε και εμμέσως με την έννοια ότι είχε αναθέσει υπεργολαβικά το έργο στην κοινοπραξία Μ.Α.Κ. και είχε διατηρήσει το δικαίωμα εποπτείας και επίβλεψης. Κατά το από 9-7-1992 συστατικό της ως άνω κοινοπραξίας συμφωνητικό, ως ισχύει τροποποιηθέν την 22-12-1994, η κοινοπραξία αυτή συστήθηκε από εταιρείες μέλη της κοινοπραξίας Ο.Μ. και ανέλαβε την εκτέλεση των έργων πολιτικού μηχανικού εις εκτέλεση της με τον κύριο του έργου, δηλαδή την εταιρεία Α.Μ. Α.Ε, αρχικής από 19-6-1991 εργολαβικής συμβάσεως και όχι συμβάσεως υπεργολαβίας με την κοινοπραξία Ο.Μ. Προέχοντος, όμως, η αγωγή ως προς την κοινοπραξία αυτή είναι απαράδεκτη για έλλειψη παθητικής νομιμοποιήσεως, αφού η κοινοπραξία δεν έχει υποβληθεί στις διατυπώσεις δημοσιότητας του άρθρου 42 Εμπ.Ν και κατά συνέπεια δεν έχει αποκτήσει νομική προσωπικότητα ώστε να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, δεν ενάγονται δε, ως υποκείμενα της επίδικης ουσιαστικής έννομης σχέσης, τα κοινοπρακτούντα μέλη της - εταιρείες (ΑΠ 936/2002 Δ/νη 44-1330).
Από τα αναφερθέντα αποδεικτικά στοιχεία προκύπτει ότι ο παθών Σ.Σ. κατά το χρόνο του συμβάντος δεν φορούσε προστατευτικό κράνος, ως είχε νόμιμη υποχρέωση (άρθρο 101 παρ. 2 Ν.2094/1992). ο ως μάρτυρας εξετασθείς ενάγων αδελφός Ε.Σ. καταθέτει ότι ο θανών αδελφός του συνήθως φορούσε προστατευτικό κράνος, δεν γνωρίζει όμως εάν το φορούσε και όταν έγινε το ατύχημα. Εάν πράγματι ο παθών έφερε κράνος, τούτο θα είχε διαπιστωθεί και σε κάθε περίπτωση θα βρισκόταν στον τόπο του ατυχήματος εάν είχε αποσπασθεί συνεπεία της πτώσης. Η παράλειψη χρήσης προστατευτικού κράνους λαμβάνεται υπόψη εφόσον σχετίζεται και τελεί σε αιτιώδη συνάφεια προς τις επελθούσες σωματικές κακώσεις. Στην προκειμένη περίπτωση που ο παθών έπαθε τις αναφερόμενες στην ιατροδικαστική έκθεση κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και κάταγμα του θόλου του κρανίου, η παράλειψη του να φοράει προστατευτικό κράνος τελεί σε αιτιώδη συνάφεια προς τις κακώσεις αυτές, οι οποίες ενδεχομένως δεν θα προκαλούνταν ή τουλάχιστον δεν θα προκαλούνταν στην έκταση που προκλήθηκαν. Η ανωτέρω παράλειψη, κατά την κρίση του δικαστηρίου, καθιστά συνυπαίτιο τον παθόντα σε ποσοστό 15%, δεκτής καθισταμένης κατά τούτο της υπό του πρώτου εναγομένου προβαλλόμενης σχετικής ενστάσεως. Παρά την αυτοτέλεια της για ψυχική οδύνη αξιώσεως των εναγόντων, το συντρέχον πταίσμα του αμέσως ζημιωθέντος προβάλλεται και έναντι αυτών και λαμβάνεται υπόψη ως προσδιοριστικό στοιχείο καθορισμού του ύψους της οφειλόμενης από όλους τους εναγομένους (επομένως και της εταιρείας Α. Μ. Α.Ε) χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης (Α.Κρητικός. Αποζημίωση έκδ. 1998 σελ. 56 και 340) και όχι ως ποσοστό μείωσης της άλλως οφειλόμενης χρηματικής ικανοποιήσεως.
Ο θανατωθείς διήνυε το 24ο έτος της ηλικίας του, ήταν απολύτως υγειής, συμβιούσε με τους γονείς του και διατηρούσε άριστες συγγενικές σχέσεις με τους ενά¬γοντες αδελφούς. Λόγω του αιφνίδιου και βίαιου θανάτου του όλοι οι ενάγοντες συγγενείς δοκίμασαν βαθύτατη θλίψη και πόνο και πρέπει για την άμβλυνση της ψυχικής οδύνης την οποία καθένας υπέστη και για την ψυχική παρηγοριά και ηθική τους ανακούφιση, να επιδικασθεί σ'αυτούς εύλογη χρηματική ικανοποίηση. Για τον καθορισμό αυτής, με προσδιοριστικά στοιχεία το βαθμό του πταίσματος του αδικοπραγήσαντος πρώτου εναγομένου που καταδικάσθηκε αμετακλήτως για ανθρωποκτονία από αμέλεια, την ηλικία του θανατωθέντος και το συντρέχον πταίσμα αυτού, τον βαθμό συγγενείας του προς τους ενάγοντες, την οικονομιμή κατάσταση του πρώ¬του εναγομένου και της εναγομένης εταιρείας Α. Μ. Α.Ε ως και εκείνη των εναγό¬ντων, κατά την κρίση του δικαστηρίου η χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύ¬νης πρέπει να προσδιορισθεί στο ποσό των 73.368 ευρώ (ισόποσο των 25.000.000 δρχ) για καθένα από τους γονείς και στο ποσό των 44.020 ευρώ για καθένα από τους ενάγοντες αδελφούς (ισόποσο 15.000.000 δραχμών).
Το πρωτόδικο δικαστήριο που απέρριψε την αγωγή ως προς τους δεύτερο, τρίτο και πέμπτη των εναγομένων δεν έσφαλε και κατά τούτο οι σχετικοί λόγοι εφέσεως των εναγόντων είναι αβάσιμοι. Ομοίως δεν έσφαλε που δέχθηκε την αγωγή και ως κατ'ουσία βάσιμη αναφορικά με τους λοιπούς εναγομένους και κατά τούτο είναι αβάσιμη η έφεση του εκκαλούντος Α.Π. και της εταιρείας Α. Μ. Α.Ε. Η έφεση της τελευταίας είναι αβάσιμη ακόμη και κατά την αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη δεν υποχρέωσε τις προσεπικληθείσες ασφαλιστικές εταιρείες να καταβάλλουν και εις αυτήν το ποσό του ασφαλίσματος, αφού η άνω εκκαλούσα - εναγομένη εταιρεία δεν είχε ασκήσει, ως ο εναγόμενος Α.Π., προσεπίκληση και παρεμπίπτουσα αγωγή αποζημιώσεως. Ομως, κατά το μέρος που η εκκαλούμενη απόφαση προσδιόρισε την χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης στο ποσό των 58.694 ευρώ για καθένα των γονέων και στο ποσό των 29.397 ευρώ για καθένα των εναγόντων αδελφών, εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις. Συνεπώς, κατά παραδοχή της εφέσεως των εναγόντων, πρέπει να εξαφανισθεί κατά τούτο και μόνο η εκκαλούμενη απόφαση, να κρατηθεί στο δικαστήριο αυτό η υπόθεση και να γίνει εν μέρει δεκτή η αγωγή. Στην εναγόμενη μητέρα Μ.Σ., εξ ιδίου δικαίου και ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος του θανόντος συζύγου της και αρχικώς ενάγοντος (άρθρο 1820 Α.Κ) πρέπει να αναγνωρισθεί υποχρέωση καταβολής ποσού 91.710 ευρώ (73.368 και 18.342 το 1/4) με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και εκ του ποσού αυτού υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, εις ολόκληρο, να καταβάλλουν ποσό 58.694 ευρώ που εμπίπτει στα όρια του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής. Σε καθένα των επτά εναγόντων αδελφών, εξ ιδίου δικαίου και ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του πατέρα τους (άρθρο 1813 Α.Κ) πρέπει να αναγνωρισθεί υποχρέωση καταβολής 51.882 ευρώ [44.021 και 7.861 δηλ. 73.368 - 18.342 η μερίδα της συζύγου = 55.026 Χ 1/7] νομιμοτόκως ως άνω και εκ του ποσού αυτού υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να καταβάλλουν το εμπίπτον στο καταψηφιστικό αίτημα της αγωγής ποσό των 29.347 ευρώ.
Οι εναγόμενοι - εκκαλούντες, πρέπει να καταδικασθούν στη εν μέρει δικαστική δαπάνη των εναγόντων - εκκαλούντων (άρθρο 178, 183 Κ.Πολ.Δ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δικάζει αντιμωλία των διαδίκων. Συνεκδικάζει και δέχεται τυπικά τις εφέσεις.
Απορρίπτει κατ'ουσία την έφεση του Α.Π. και της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία Α. Μ. Α.Ε.
Δέχεται κατ'ουσία την έφεση των εκκαλούντων - εναγόντων. Εξαφανίζει την υπ'αριθμ. 5.577/2002 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών μόνο κατά το κεφάλαιο αυτής με το οποίο επιδικάσθηκε στους ενάγοντες χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης. Κρατεί και δικάζει κατά τούτο την υπόθεση. Δέχεται εν μέρει την αγωγή.
Αναγνωρίζει ότι οι εναγόμενοι Α.Π. και η εταιρεία Α. Μ. Α.Ε υπέχουν υποχρέωση καταβολής, εις ολόκληρο ο καθένας και με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγή, 1) εις την ενάγουσα Μ. χήρα Ν.Σ., του χρηματικού ποσού των ενενήντα μιας χιλιάδων επτακοσίων δέκα ευρώ (91.710) και εκ του ποσού αυτού τους καταδικάζει να καταβάλλουν πενήντα οκτώ χιλιάδες εξακόσια ενενήντα τέσσαρα (58.694) ευρώ και 2) και σε καθένα από τους ενάγοντες Α., Α, Ε, Α, Δ, Ο, και Β.Σ του Ν. του χρηματικού ποσού των πενήντα μιας χιλιάδων οκτακοσίων ογδόντα δύο ευρώ (51.882) και εκ του ποσού αυτού τους καταδικάζει να καταβάλλουν σε καθένα των ανωτέρω το ποσό των είκοσι εννέα χιλιάδων τριακοσίων σαράντα επτά ευρώ (29.347). Και
Καταδικάζει τους εκκαλούντες - εναγομένους να καταβάλλουν στους εκκαλούντες - ενάγοντες για μέρος της δικαστικής τους δαπάνης και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας το ποσό των δέκα πέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ. Κρίθηκε
...

ΕΛΕΝΗ ΜΕ ΠΛΑΓΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ newsletters prev1

legal bank

Newsletter

ΚΑΛΑΘΙ ΑΓΟΡΩΝ

Το καλάθι σας είναι άδειο.